و در تعبير به الظّلمات با صيغهء جمع ، و نور با صيغهء واحد ، اشاره است به آنكه در طريق حقّ اختلاف و تفرّق نيست ، گرچه آن طرق متعدّد باشد ؛ بحسب اختلاف مقامات و مواقف ؛ بخلاف باطل . و معناى إذن و اجازه در اخراج از ظلمات به سوى نور ، اگر به غير خدا نسبت داده شود ، مانند پيغمبرى ، و يا كتابى ؛ معنايش رضاى اوست ، همچون كه مىگويد : كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ ( آيهء 1 ، از سورهء 14 : ابراهيم ) ( كتابى است كه ما آن را به نزد تو فروفرستاديم ؛ تا مردم را از ظلمات به نور ، با إذن پروردگارشان بكشانى ! ) و اين تقييد بِإِذْنِ رَبِّهِمْ در اينجا براى آنست كه : استقلال در سببيّت تأثير قرآن را نفى كند ؛ زيرا كه سبب أصلى و حقيقى خداوند است و بس ؛ سبحانه و تعالى . و نيز فرمايد : وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ ( آيهء 5 ، از سورهء 14 : ابراهيم ) ( و حقّا و حقيقتا ما موسى را با آيات خود فرستاديم كه : قوم خودت را از ظلمات به نور بكشان ! ) در اينجا أمر به أخرج كه معناى خروج و كشاندن است ؛ چون خودش مشتمل بر معناى إذن است ؛ لهذا ثانيا تقييد به إذن نفرموده است . اما اگر إذن نسبت به خداوند تعالى داده شود . در اين صورت معناى إذن و اجازه ، علم خواهد بود مانند همين آيهء مورد بحث . وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ . يعنى با علم خود ، خداوند مردم را بوسيلهء قرآن از ظلمات به نور مىكشاند . و در بسيارى از آيات قرآن ، إذن به معناى علم آمده است ؛ مثل آيهء وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ( آيهء 3 ، از سورهء 9 : توبه ) يعنى إعلام است از خدا و رسول او .